Dit moet je direct doen om schade te beperken

Microsoft 365 gehackt?

Een collega ontvangt vreemde e-mails vanuit jouw naam. Je krijgt een melding over een aanmelding die je niet herkent. Of je ontdekt dat er e-mails zijn doorgestuurd naar een onbekend adres.

Het kunnen signalen zijn dat je Microsoft 365-account is gehackt. En dan is snel handelen belangrijk.

Voor veel mkb-bedrijven is Microsoft 365 een belangrijk onderdeel van het dagelijkse werk. Via Outlook, Teams, SharePoint en OneDrive worden e-mails uitgewisseld, documenten opgeslagen en klantgegevens verwerkt. Wanneer een cybercrimineel toegang krijgt tot een account, kan dat grote gevolgen hebben.

Denk aan vertrouwelijke informatie die wordt ingezien, frauduleuze betalingen of phishingmails die vanuit een betrouwbaar bedrijfsadres worden verstuurd.

Maar wat moet je doen als je vermoedt dat je Microsoft 365-account is gehackt? En hoe voorkom je dat een aanvaller opnieuw toegang krijgt?

In dit artikel leggen we uit welke signalen je moet herkennen, welke stappen direct nodig zijn en hoe je jouw Microsoft 365-omgeving beter beschermt.

Hoe herken je een gehackt Microsoft 365-account?

Een gehackt account is niet altijd direct zichtbaar. Cybercriminelen proberen regelmatig toegang te houden zonder dat de gebruiker iets merkt.

Toch zijn er signalen die kunnen wijzen op ongeautoriseerde toegang.

Let vooral op de volgende situaties:

  • Onbekende aanmeldingen: je ontvangt meldingen over inlogpogingen vanaf apparaten of locaties die je niet herkent.
  • Vreemde e-mails: collega’s of klanten ontvangen berichten vanuit jouw e-mailadres die je zelf niet hebt verstuurd.
  • Onverwachte wachtwoordwijzigingen: je kunt niet meer inloggen of krijgt een melding dat je wachtwoord is gewijzigd.
  • Verdwenen e-mails: berichten verdwijnen uit je inbox of worden automatisch naar andere mappen verplaatst.
  • Onbekende doorstuurregels: e-mails worden zonder jouw toestemming doorgestuurd naar een extern adres.
  • Verdachte MFA-meldingen: je ontvangt verzoeken om een aanmelding goed te keuren terwijl je zelf niet probeert in te loggen.
  • Gewijzigde bestanden: documenten in SharePoint of OneDrive zijn onverwacht aangepast, gedeeld of verwijderd.

Eén van deze signalen betekent niet automatisch dat je account is gehackt. Maar het is wel een reden om direct onderzoek te laten doen.

Vooral wanneer meerdere signalen tegelijk optreden, is het belangrijk om snel te handelen.

Waarom is een gehackt Microsoft 365-account zo gevaarlijk?

Een Microsoft 365-account geeft vaak toegang tot veel meer dan alleen een mailbox.

Afhankelijk van de ingestelde rechten kan een gebruiker toegang hebben tot documenten, gedeelde bestanden, Teams-gesprekken, agenda’s en bedrijfsapplicaties.

Wanneer een aanvaller deze toegang overneemt, kan hij mogelijk dezelfde informatie bekijken.

Toegang tot vertrouwelijke bedrijfsgegevens

In e-mails en documenten staat vaak informatie die niet voor anderen bedoeld is. Denk aan klantgegevens, contracten, offertes, personeelsinformatie en financiële administratie.

Een aanvaller kan proberen deze gegevens te verzamelen of te downloaden.

Phishing vanuit een betrouwbaar e-mailadres

Een phishingmail vanaf een onbekend adres wordt mogelijk snel herkend. Maar wat als dezelfde mail afkomstig lijkt van een collega of vaste leverancier?

Wanneer criminelen daadwerkelijk toegang hebben tot een mailbox, kunnen zij berichten versturen vanuit het bestaande account.

Ontvangers herkennen de afzender en zijn daardoor mogelijk minder alert.

Financiële fraude

Cybercriminelen kunnen bestaande e-mailgesprekken volgen en wachten op een geschikt moment.

Bijvoorbeeld wanneer een klant een factuur verwacht.

De aanvaller kan dan proberen een aangepast rekeningnummer door te geven of een vervalste betalingsinstructie te versturen.

Verdere toegang tot de organisatie

Sommige accounts hebben aanvullende rechten binnen Microsoft 365 of gekoppelde bedrijfsapplicaties.

Een aanvaller kan proberen deze rechten te misbruiken om andere accounts of systemen te bereiken.

Daarom is het belangrijk om een incident niet uitsluitend als een probleem met één mailbox te behandelen.

Microsoft 365 gehackt? Volg deze 7 stappen

Wanneer je vermoedt dat een Microsoft 365-account is overgenomen, moet de toegang van de aanvaller zo snel mogelijk worden beperkt.

De eerste maatregelen zijn gericht op het veiligstellen van het account. Daarna moet worden onderzocht wat er is gebeurd en welke aanvullende acties nodig zijn.

Stap 1. Neem direct contact op met je IT-beheerder

Vermoed je dat jouw Microsoft 365-account is gehackt? Meld dit dan direct bij je IT-beheerder of IT-partner.

Wacht niet tot het einde van de werkdag en probeer het probleem niet eerst zelf uitgebreid te onderzoeken.

Gebruik bij voorkeur een vertrouwd telefoonnummer of een ander communicatiekanaal wanneer je vermoedt dat je zakelijke e-mailaccount wordt misbruikt.

Geef daarbij aan welke verdachte activiteiten je hebt opgemerkt en wanneer deze zijn begonnen.

Hoe eerder je IT-beheerder op de hoogte is, hoe sneller passende maatregelen kunnen worden genomen.

Stap 2. Blokkeer het account en beëindig actieve sessies

De eerste technische maatregel is het beperken van de toegang tot het getroffen account.

Een beheerder kan het account tijdelijk blokkeren, actieve aanmeldsessies intrekken en het wachtwoord opnieuw instellen.

Dit voorkomt dat de aanvaller eenvoudig nieuwe aanmeldingen uitvoert met het bestaande wachtwoord.

Belangrijk: alleen het wachtwoord wijzigen is niet altijd voldoende.

Microsoft 365 maakt gebruik van toegangstokens waarmee gebruikers aangemeld kunnen blijven zonder voortdurend hun wachtwoord opnieuw in te voeren.

Wanneer een aanvaller zo’n token heeft buitgemaakt, kan hij mogelijk nog toegang hebben nadat het wachtwoord is gewijzigd.

Daarom moet een beheerder ook de bestaande sessies en tokens intrekken. Het beëindigen van toegang kan bij bepaalde applicaties en sessies enige tijd duren.

Daarnaast moet worden gecontroleerd of de aanvaller onbekende apparaten of verificatiemethoden aan het account heeft toegevoegd.

Stap 3. Onderzoek wat de aanvaller heeft gedaan

Zodra het account is beveiligd, moet duidelijk worden hoe de aanvaller toegang heeft gekregen en welke activiteiten hebben plaatsgevonden.

Daarvoor kan de IT-beheerder verschillende onderdelen van Microsoft 365 onderzoeken.

Denk aan:

  • Aanmeldingsgeschiedenis: vanaf welke locaties, apparaten en IP-adressen is het account gebruikt?
  • Mailboxregels: zijn er regels aangemaakt die berichten automatisch verplaatsen, verwijderen of doorsturen?
  • Verzonden berichten: zijn er verdachte e-mails verstuurd naar collega’s, klanten of leveranciers?
  • Gekoppelde applicaties: hebben onbekende applicaties toestemming gekregen om gegevens te benaderen?
  • MFA-instellingen: zijn er nieuwe telefoonnummers, verificatie-apps of andere aanmeldmethoden toegevoegd?
  • Bestandsactiviteiten: zijn er documenten in SharePoint of OneDrive gedownload, gedeeld of verwijderd?
  • Gebruikersrechten: zijn er onverwachte wijzigingen aangebracht in toegangsrechten of beheerdersrollen?

De beschikbare informatie is afhankelijk van de Microsoft 365-licenties, logging en bewaartermijnen binnen de organisatie.

Het is verstandig om relevante loggegevens en bevindingen vast te leggen voordat instellingen worden gewijzigd of gegevens verdwijnen.

Zo kan achteraf beter worden vastgesteld wat er is gebeurd.

Stap 4. Controleer andere accounts en waarschuw medewerkers

Een gehackt account kan worden gebruikt om andere medewerkers aan te vallen.

Bijvoorbeeld door vanuit de mailbox phishingmails te versturen met een verzoek om een document te openen of opnieuw in te loggen.

Controleer daarom ook of andere accounts verdachte activiteiten laten zien.

Zijn er phishingmails verstuurd? Informeer dan de mogelijke ontvangers en geef duidelijk aan welke berichten zij moeten negeren.

Controleer daarnaast of dezelfde inloggegevens voor andere diensten zijn gebruikt. Wanneer dat het geval is, moeten ook die wachtwoorden worden gewijzigd.

Zijn er frauduleuze betalingsverzoeken verstuurd? Neem dan contact op met de betrokken klanten of leveranciers via een vertrouwd communicatiekanaal.

Wanneer mogelijk al geld is overgemaakt naar een frauduleuze rekening, is het belangrijk om direct de bank te informeren.

Stap 5. Controleer en herstel de MFA-beveiliging

Multifactorauthenticatie, afgekort MFA, zorgt ervoor dat een wachtwoord alleen niet voldoende is om toegang te krijgen tot een account.

Naast het wachtwoord moet de gebruiker zich op een tweede manier identificeren.

Dat kan bijvoorbeeld met Microsoft Authenticator, een beveiligingssleutel of een passkey.

MFA verkleint de kans dat criminelen met gestolen wachtwoorden kunnen inloggen.

Toch is MFA geen garantie dat een account niet kan worden overgenomen.

Aanvallers kunnen bijvoorbeeld proberen gebruikers te misleiden om een aanmelding goed te keuren. Ook bestaan er phishingmethoden waarbij een bestaande aanmeldsessie wordt buitgemaakt.

Daarom is het belangrijk om na een incident te controleren of de ingestelde MFA-methoden nog betrouwbaar zijn.

Welke MFA-methode is het veiligst?

Methode Bescherming
Sms-code Extra bescherming, maar gevoelig voor phishing en sim-swapping.
Microsoft Authenticator met pushmelding Betere bescherming met nummerherkenning, maar niet volledig phishingbestendig.
Microsoft Authenticator met passkey Phishingbestendige aanmelding.
FIDO2-beveiligingssleutel Phishingbestendige aanmelding met een fysieke beveiligingssleutel.

Voor zakelijke Microsoft 365-omgevingen adviseren we om waar mogelijk gebruik te maken van phishingbestendige aanmeldmethoden, zoals passkeys of FIDO2-beveiligingssleutels.

Ook kan met Microsoft Entra Conditional Access worden bepaald onder welke voorwaarden gebruikers toegang krijgen. Denk aan het verplicht stellen van bepaalde verificatiemethoden of het beperken van aanmeldingen vanaf niet-vertrouwde apparaten.

Stap 6. Onderzoek of er sprake is van een datalek

Wanneer een onbevoegde toegang heeft gekregen tot persoonsgegevens, kan sprake zijn van een datalek.

Het is daarbij niet noodzakelijk dat gegevens aantoonbaar zijn gedownload. Ook ongeautoriseerde inzage kan onder de AVG als een datalek worden aangemerkt.

Daarom moet worden onderzocht welke informatie toegankelijk was en of persoonsgegevens mogelijk zijn ingezien, gewijzigd of verloren gegaan.

Denk bijvoorbeeld aan:

  • Persoonsgegevens van klanten of medewerkers.
  • Salarisgegevens en personeelsdossiers.
  • Contracten en financiële informatie.
  • E-mails met vertrouwelijke persoonsgegevens.
  • Bestanden die via OneDrive of SharePoint beschikbaar waren.

Wanneer moet je een datalek melden?

Volgens de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) moet een datalek bij de Autoriteit Persoonsgegevens worden gemeld wanneer het waarschijnlijk een risico oplevert voor de rechten en vrijheden van betrokken personen.

Als een melding verplicht is, moet deze zonder onredelijke vertraging en in beginsel uiterlijk binnen 72 uur na kennisname van het datalek worden gedaan.

Bij een hoog risico voor betrokken personen kan het daarnaast verplicht zijn om hen zelf te informeren.

Ook wanneer een datalek niet meldplichtig is, moet het incident worden gedocumenteerd in het interne datalekregister.

Wacht bij een meldplichtig datalek niet tot het volledige onderzoek is afgerond. Een eerste melding kan later worden aangevuld.

Stap 7. Herstel de toegang en voorkom herhaling

Wanneer de aanvaller geen toegang meer heeft en de belangrijkste risico’s zijn onderzocht, kan het account weer veilig in gebruik worden genomen.

Daarbij is het belangrijk dat eventuele achtergebleven toegangsmogelijkheden zijn verwijderd.

Denk aan onbekende mailboxregels, gekoppelde applicaties, verdachte MFA-methoden en ongewenste machtigingen.

Controleer ook of het apparaat waarmee de gebruiker werkt veilig is. Wanneer daar schadelijke software op aanwezig is, kan een nieuw wachtwoord opnieuw worden buitgemaakt.

Pas wanneer de oorzaak voldoende is onderzocht en passende maatregelen zijn genomen, is het verstandig om de normale toegang te herstellen.

Wat moet je vooral niet doen als Microsoft 365 is gehackt?

Bij een mogelijk beveiligingsincident zijn er ook handelingen die het probleem kunnen vergroten of het onderzoek kunnen bemoeilijken.

Verander niet uitsluitend het wachtwoord en ga daarna gewoon verder. Een aanvaller kan mogelijk nog toegang hebben via bestaande sessies, gekoppelde applicaties of andere accounts.

Verwijder niet zomaar verdachte e-mails of loggegevens. Deze informatie kan belangrijk zijn om te achterhalen wat er is gebeurd.

Gebruik de getroffen mailbox niet om het incident te bespreken. Wanneer een aanvaller nog toegang heeft, kan hij mogelijk meelezen.

Wacht niet met het informeren van je IT-beheerder. Ook wanneer je niet zeker weet of er daadwerkelijk sprake is van een hack, is het verstandig om verdachte signalen te melden.

En misschien wel het belangrijkste: ga er niet automatisch van uit dat het incident voorbij is zodra je weer kunt inloggen.

Hoe voorkom je dat Microsoft 365 opnieuw wordt gehackt?

Een accountovername is vaak aanleiding om de beveiliging opnieuw te beoordelen.

Dat hoeft niet te betekenen dat de volledige Microsoft 365-omgeving opnieuw moet worden ingericht. Wel is het verstandig om te controleren of de belangrijkste beveiligingsmaatregelen goed zijn ingesteld.

Gebruik phishingbestendige MFA

Bescherm accounts met passende multifactorauthenticatie en kies waar mogelijk voor phishingbestendige methoden.

Geef daarbij extra aandacht aan accounts met beheerdersrechten.

Beperk toegangsrechten

Niet iedere medewerker heeft toegang nodig tot alle bedrijfsgegevens.

Door rechten te beperken tot wat iemand voor zijn werkzaamheden nodig heeft, verklein je de mogelijke impact van een gehackt account.

Controleer ook regelmatig of voormalige medewerkers, externe partijen en oude accounts nog toegang hebben.

Beveilig zakelijke apparaten

Zorg dat laptops, computers en mobiele apparaten worden bijgewerkt en voorzien zijn van passende beveiliging.

Met centraal apparaatbeheer, bijvoorbeeld via Microsoft Intune, kunnen beveiligingsinstellingen worden afgedwongen en kan worden gecontroleerd of apparaten aan de gestelde voorwaarden voldoen.

Monitor verdachte aanmeldingen en activiteiten

Met beveiligingsmogelijkheden binnen Microsoft Entra en Microsoft Defender kunnen verdachte aanmeldingen en andere beveiligingsrisico’s worden gesignaleerd.

Welke functies beschikbaar zijn, hangt af van de gebruikte Microsoft-licenties.

Belangrijk is dat meldingen ook daadwerkelijk worden beoordeeld en opgevolgd.

Zorg voor een afzonderlijke back-up van Microsoft 365

Microsoft 365 biedt verschillende mogelijkheden om verwijderde bestanden en berichten te herstellen.

Toch is het verstandig om te beoordelen of deze mogelijkheden voldoende aansluiten bij de herstelbehoefte van jouw organisatie.

Een afzonderlijke back-upvoorziening kan aanvullende bescherming bieden wanneer gegevens per ongeluk of kwaadwillig worden verwijderd.

Controleer daarbij ook of back-ups daadwerkelijk kunnen worden teruggezet.

Maak medewerkers bewust van phishing

Een groot deel van de aanvallen begint met het misleiden van gebruikers.

Daarom is het belangrijk dat medewerkers verdachte berichten leren herkennen en weten wat ze moeten doen bij een onverwachte aanmeldmelding.

Regelmatige security awareness-trainingen en phishing-simulaties kunnen daarbij helpen.

Hoe helpt STH Automatisering bij de beveiliging van Microsoft 365?

Bij STH Automatisering helpen we mkb-bedrijven bij het beheren en beveiligen van hun Microsoft 365-omgeving.

Daarbij kijken we naar de manier waarop medewerkers werken, welke gegevens belangrijk zijn en welke beveiligingsmaatregelen nodig zijn.

Denk aan het inrichten van multifactorauthenticatie, het beheren van gebruikersrechten, het beveiligen van zakelijke apparaten en het beschermen van bedrijfsgegevens.

Ook kijken we naar mogelijkheden voor beveiligingsmonitoring, back-ups en het vergroten van het beveiligingsbewustzijn van medewerkers.

Wanneer er een vermoeden bestaat van een gehackt account, is het belangrijk om eerst de toegang te beperken en vervolgens te onderzoeken wat er is gebeurd. Welke ondersteuning daarbij mogelijk is, hangt af van de situatie en de gemaakte beheer- en serviceafspraken.

Ons uitgangspunt is dat je moet weten hoe jouw IT-beveiliging is geregeld en wat je kunt verwachten wanneer er iets misgaat.

Microsoft 365 gehackt? Wacht niet met handelen

Een gehackt Microsoft 365-account kan grote gevolgen hebben voor je organisatie. Van vertrouwelijke informatie die wordt ingezien tot frauduleuze e-mails en verstoringen van het dagelijkse werk.

Door verdachte signalen serieus te nemen en direct de juiste maatregelen te treffen, kun je verdere schade helpen beperken.

Maar minstens zo belangrijk is dat je vooraf weet hoe jouw Microsoft 365-omgeving is beveiligd.

Vermoed je dat jouw Microsoft 365-account is gehackt of wil je weten of de beveiliging goed is geregeld? Neem contact op met STH Automatisering. We kijken graag met je mee naar de situatie en welke vervolgstappen nodig zijn.

Meer blog berichten

Blog

Phishing voorkomen op de werkvloer

Je administratie krijgt een mail van een vaste leverancier. De factuur klopt, het bedrag komt overeen met de bestelling en onderaan staat de naam van je contactpersoon. Er is één ding veranderd. Of jullie het bedrag voortaan op een ander rekeningnummer willen overmaken. Wat doet je collega dan?

Blog

Microsoft 365 Copilot: welke extra kosten kun je verwachten?

Met Microsoft 365 Copilot betaal je voor de mogelijkheden binnen je abonnement. Toch kunnen aanvullende AI-functies ook extra gebruikskosten met zich meebrengen. Bijvoorbeeld wanneer je Copilot Cowork inzet om uitgebreidere opdrachten uit te voeren. Hoe voorkom je dat deze kosten ongemerkt oplopen?

Blog

Microsoft Facilitator in Teams: van vergaderen naar duidelijke afspraken en acties

Vergaderen kost tijd. Maar hoeveel tijd ben je daarna nog kwijt aan het uitwerken van notulen, terugzoeken van besluiten en opvolgen van afspraken? Met Microsoft Facilitator in Teams helpt AI je om vergaderingen beter te structureren en sneller van overleg naar actie te gaan.

Blijf op de hoogte

Wil je op de hoogte blijven van ontwikkelingen binnen IT en security? Schrijf je in voor onze nieuwsbrief en ontvang regelmatig praktische tips, updates en voorbeelden uit de dagelijkse praktijk.

We delen informatie over onderwerpen die organisaties direct raken. Denk aan Microsoft 365, security, cloudoplossingen, slimmer samenwerken en belangrijke ontwikkelingen binnen de IT-wereld.

Daarnaast nodigen we je uit voor kennissessies, webinars en andere bijeenkomsten waarin we kennis en ervaringen uit de praktijk delen.

Voor- en achternaam*